Wanneer werkelijk gerealiseerd is dat er geen vaststaand, afgescheiden zelf is en (dus) geen vrije wil*, wanneer werkelijk helder is dat de verhalen over ‘jezelf’, de wereld en de ander vooral verhalen zijn en geen realiteiten of waarheden, wanneer écht duidelijk is wat werkelijk en wat illusie en interpretatie is, is dat iets heel anders dan wanneer men dergelijke zaken louter gelooft, denkt, vind of pretendeert ingezien te hebben.

(Echte) Non-dualiteit is geen religie, zoals ik vaker zei. Het is geen filosofie, geloof, therapie, moreel systeem of pakket opvattingen en bezweringsformules. En het telt enkel wanneer het gerealiseerd is. De ‘theorie’ wijkt nogal af van de praktijk. De praktijk toont de werkelijkheid en niet de gedachtestroom, de meningen, de geloofsartikelen. Non-dualiteit is simpelweg een ander woord voor werkelijkheid… mensen denken en voelen in dualistische en afgescheiden termen, maar dat maak het nog niet waar.

Het door het ontwaken ontstane onderscheidingsvermogen, of de erdoor wakker geworden Helderheid veranderen de wijze van beleven radicaal. Het is namelijk geen belevenis of ervaring, maar een transformatie van het ervaren zelf of de wijze van ervaren!

Dit onderscheid tussen Inzicht en opvatting wordt snel helder wanneer men luistert naar iemand die advaitische noties begrepen meent te hebben of erin gelooft, en wanneer men luistert naar iemand die ze gerealiseerd heeft. De gelovige zal zich van allerlei (slecht begrepen) noties bedienen om het ego te beschermen: zelfrechtvaardiging, sales pitches, smoesjes, valse relativeringen, kromme citaten en dergelijke zijn dan niet van de lucht.

De ontwaakte zal diens inzicht niet misbruiken om verantwoordelijkheden te ontlopen, zichzelf te vergoelijken of rechtvaardigen maar gewoon op heldere en eerlijke wijze uiteenzetten hoe iets ging of gedaan werd. De gelovige zal zich excuseren en rechtvaardigen door bijvoorbeeld te beweren dat er geen doener is, alles is gedetermineerd (wat onjuist is), en er geen vrije wil bestaat. Kortom hij of zij zal alles aanwenden om te zeggen dat ie er niks aan kon doen, het diens ‘schuld’ niet is, verpakt in non-duale-spiri-taal.

Je ruikt dat meteen! Een ‘ontwaakte’ doet dat niet, of zal als ie dat per ongeluk eens doet, het er meteen bijzeggen: ‘let op, nu komt er (of dit was) een zelfrechtvaardiging of rationalisatie – how silly’.

Kortom, om het dualistisch te stellen: wakkeren maken geen non-duale smoesjes en misbruiken citaten of stellingen niet, gelovigen wel! (Ze weten ook dat er geen ‘zieltje’ in ze zit… en er geen ‘god’ is of een ‘goddelijke bedoeling’ op een of andere ondoorgrondelijke, gefantaseerde achtergrond.)

De wakkere ziet heel helder in dat ‘de wereld’ denkt op basis van afgescheidenheid en dus wel moet geloven in daders en slachtoffers, goed en kwaad, een vrije wil, ik- en mijn gedachte* en andere dualistische simplismen. Evenwel zal deze niet net doen of hij of zij niet verantwoordelijk is. Al is dit soort droom-denken dubieus op z’n best, hij of zij zal het gangbare spel gewoon aanvaarden, en zich niet excuseren door uitspraken als ‘dat was ik niet, het was bewustzijn, want bewustzijn is en doet alles, er is niemand hier’, of andere halfbegrepen nonsens. De wijze maakt geen spirituele smoesjes als het beter uitkomt.**

Als een (halve of zelfs hele) waarheid als excuus wordt aangewend, is het geen waarheid maar… eh… een excuus. Zo simpel is het. 

Men kan wel een poging doen uiteen te zetten hoe iets zit of kwam, gebaseerd op werkelijk inzicht en waarheid, maar zodra men ermee tracht te manipuleren, om bijvoorbeeld repercussies of andere nadelige effecten te vermijden, is het bovenal een manipulatie – en daarmee meteen onwaar.

Maak ik me duidelijk? 
Dus: ‘de wakkere’ doet dat niet (of heel zelden, en als toch, zal deze dat meteen zien en ook erkennen), de gelovige is vrijwel stelselmatig zo en doorgaans maar halfbewust, en iets toegeven of erkennen is bij hen vrij zeldzaam, want de neiging tot het vermijden van cognitieve dissonantie ofwel het overeind houden van het zelf(beeld) zit bij deze mensen nogal diep – sterker nog het is een van de kernaspecten van hun bestaan.

Dit is dus een cruciaal onderscheid tussen wakker-zijn en niet-wakker zijn – je kunt dat niet faken, en zeker niet voor iemand die (echt) wakker is! 
(Dat onderscheid is bijvoorbeeld ook zo scherp en helder aangaande de afwezigheid van magisch denken bij een echte ontwaakte en een gelovige – maar da’s een ander onderwerp, waar ik al vaker over sprak en schreef.)

Dank voor uw aandacht en een heldere en eerlijke dag gewenst.

*Niet-twee, niet-drie. ‘De gedachte: ”Ik hoor een vliegtuig”, veronderstelt drie gescheiden verschijnselen: een ik, het horen, het geluid. Feitelijk is het (net als alles) echter slechts één bewustzijnsbeweging. Het horen gebeurt gewoon, net als het geluid en het besef van het horen ervan, er is geen grens te trekken tussen ik-horen-geluid – ze verschijnen gelijktijdig. Het betekent feitelijk niets meer dan “er wordt een geluid waargenomen”, that’s it. Net zo met ”ik denk deze gedachte”; er is geen producent los van de verschijnende gedachte, er welt gewoon een gedachte op – er is geen ‘denker’ te vinden, er is enkel het verschijnen van een gedachte. Zo ook is er geen ‘voeler’ los van het beleven van een gevoel. De twee of drie elementen zijn niet-twee, niet-drie, behalve in woorden. Ooit een ‘denker’ gevonden zonder gedachte? Een ‘voeler’ zonder gevoel? Een hoorder zonder geluid?

Zo ook met golven en oceaan, ze bestaan niet los van elkaar, ze zijn te onderscheiden, maar nooit af-te-scheiden! Niet-twee. De golven zijn de oceaan!

“Ja, maar Hans, golven hebben met wind van doen toch, wind is toch niet hetzelfde als oceaan?

Ha, ze zijn er niet los van elkaar (noch los van ‘jouw’ waarnemen ervan): geen wind, geen golven. Geen planeet: geen wind, geen oceaan. Geen universum, geen planeet, geen wind, geen oceaan, enzovoorts… niet-afgescheiden amigo! Niets bestaat los van iets anders, en Niets van wat is zonder wat was. Oftewel, als je je eens zou afvragen waarom iets gebeurde is het werkelijke antwoord: vanwege ALLES!

Punt is, de waarneming van iets, staat nooit los van het waargenome. Het waarnemen en wat wordt waargenomen verschijnt altijd als één beweging, gelijktijdig, enkel het benoemen van de te onderscheiden elementen schept de verwarring en zorgt ervoor dat er over de permanente non-dualiteit (of niet-afgescheidenheid) heen gekeken wordt en er in dualiteit gelooft wordt. Bewustzijn en bewustzijnsinhoud zijn niet-twee op dezelfde wijze… het een is er niet, nooit niet, zonder het ander… Dualisme is een fictie… non-dualiteit realiteit. Nu al, dus. Wat u er ook van vinden mag.

Nog iets: Onderscheid is niet hetzelfde als afgescheidenheid – en de dingen die we onderscheiden (be)staan in werkelijkheid dus nooit apart – zoals het valse basale onderscheid tussen denker-gedachte, voeler-gevoel, enzo… de denker is de gedachte, de voeler is het gevoel (zo kun je het ook zeggen). Uzelf, het scherm waarvan u leest, de stoel waarop u zit, de kamer waarin u zit, de gedachten die opwellen – steeds allemaal één ongefragmenteerde bewustzijnsbeweging of -beleving. Gelijktijdig, heel… Nu-al-zo.

‘Gebabbel over, en geloof in, ‘de ziel’, ‘het welwillend universum’, ‘een after life’, ‘vrije wil’ enzovoorts toont niet aan dat je diepzinnig, wijs, spiritueel of open-minded bent,
maar enkel dat je kennis- en ontwikkelingsniveau ruim 100 jaar achterloopt.
En dat mag gerust – als je het niet laten kunt,
(kun je het ook niet verhelpen, want er is duidelijk geen vrije wil, hihi).
Maar noem het dan geen non-dualiteit, want dat is het dan dus juist niet.’
HL

**TIP: lees eens wat over die niet bestaande vrije wil, het is echt geen issue of discussie punt meer, behalve voor mensen die niets willen leren en lezen en liever geloven… en bedenk, de boeken die ik hier noem gaan niet over meningen, anekdotes, spirituele of persoonlijke opvattingen of intuïties over dit onderwerp, maar over keiharde feiten, veelvuldig aangetoonde bewijzen, ofwel grondig onderzochte menselijke gedragingen en de werking van ons brein. Veel boeken hierover zijn trouwens best toegankelijk, ik begin met de simpelste… en diverse titels zijn goedkoop 2de hands te verkrijgen. De eerste titels gaan er in directe zin over, de verdere laten het impliciet goed zien…

Bijvoorbeeld, een paar basic boeken voor wie het écht wil begrijpen:

Victor Lamme – De vrije wil bestaat niet – over wie er de baas is in ons brein (goedkoop te krijg en zeer toegankelijk – via boekwinkeltjes.nl – zoals tal van toffe boeken – ook van veel werk dat ik aanbeveel)
Ap Dijksterhuis
– Het slimme onbewuste (nou – niet overdrijven AP) Mooi boek evengoed, vooral voor beginners.
– Inspiratie
Sam Harris – De vrije wil
Annika Harris – Bewust
Robert Kurzban – Why everyone (else) is a hypocrite
Simler/Hanson – The elephant in the brain – hidden motives in everyday life
Tavris/Aronson – Mistakes were made (but not by me)
Aronson/Wilson/Akert/Sommers – Sociale Psychologie
Daniel Kahneman – Ruis (en: Ons feilbare denken)
Jonathan Haidt – Het rechtvaardigheidsgevoel
Steven Pinker – Het de menselijke geest werkt
Robert Burton – On Being Certain – Believing You Are Right Even When You’re Not  
Leon Festinger – A theory of Cognitive Dissonance
Timothy D. Wilson – Strangers to Ourselves – Discovering the Adaptive Unconscious
etc.

etc…. want er is veel meer over bekend. en beschikbaar… dus: wie nog gelooft in een ‘vrije wil’ (of ziel, of vaststaand ‘zelf’), loopt danig achter (minstens 60 jaar – al hadden Schopenhauer en Nietzsche en dergelijken het rond 1870 al door – en de echte advaita types e.d. van weleer nog veel eerder. Al hadden die nog geen keiharde wetenschappelijke bewijzen zoals wij (de mensheid) nu wel degelijk hebben – en de bewijzen stapelen zich elk jaar verder op. Niet dat die bewijzen per se nodig zijn trouwens; echt helder onderscheidingsvermogen en goed en eerlijk kijken zijn voor enkele mensen meer dan genoeg… en dan nog is het supergaaf en interessant om te lezen wat er inmiddels allemaal kristal helder aantoonbaar is.

Anyway, gemijmer en gespiritualiseer over die niet bestaande vrije wil enzo, laat enkel zien dat je niet serieus en enorm lui bent – deze zaken zijn, nogmaals gezegd, allang geen issue meer! Ze zijn een allang gepasseerd station. 100 keer Debunked, dus weg ermee.